Sámal Sunnudag

Sirið Stenberg, landsstýriskvinna í útlendingamálum, hevur svarað fyrispurningi um útlendska arbeiðsmegi og tilflytarar í Føroyum. Mynd: Wikimedia Commons Í farnu viku skrivaði Vilhelm Bergsson, masterlesandi á Setrinum, sera áhugaverda grein um tilflyting. Undir yvirskriftini Fast Track-skipanin hevur menniskjaligar avleiðingar vísir hann m.a. á fýra avbjóðingar, ið hann hevur funnið fram til í kanningum í samstarvi við Bakkafrost. Vilhelm Bergsson vísir á, at:  Leiðin til varandi uppihaldsloyvi er bæði long og demotiverandi. Nógvir tilflytarar liva í nógv ár í óvissu um bústað og framtíð. Hóast teir vilja læra føroyskt og knýta sambond við føroyingar, missa fleiri motivatiónina vegna longu bíðitíðina til varandi uppihaldsloyvi, ikki minst, tí at ein uppsøgn nullstillar hesa tilgongd.  Kravið um fulla arbeiðstíð ger integratiónina trupla í verki, tí fólk skulu arbeiða 40 tímar um vikuna hvørja einastu viku fyri at varðveita arbeiðs- og uppihaldsloyvið. Tá er lítil orka ef...

Súsanna Bertholdsen settir Sirið Stenberg fyrispurning um óheftnið hjá Kringvarpinum. Mynd: Løgtingið Kringvarpið hevur seinastu árini gjørt nógv tíðindainnsløg, fleiri dokumentarsendingar og kjaksendingar um Suðuroyartunnilin, umframt skrivað nógvar greinar um evnið. Ikki allir suðuroyingar hava verið nøgdir við hetta arbeiði, tí teir meta, at slagsíða hevur verið í viðgerðini. Onkur viðmerkjari á fjasbókini hevur enntá sæð hetta sum eina samansvørjing ímóti Suðuroynni - lat tað fara...  Ført hevur verið fram, at tað sum oftast eru tað tey, sum eru ímóti ætlanini, sum eru sloppin fram at mikrofonunum. Sigast skal, at eg sjálvur eri sloppin fram at mikrofonini í Kringvarpinum, eins og eg havi verið á forsíðuni í Sosialinum í hesum sambandi. Haldi tó ikki, at eg havi verið serliga negativur viðvíkjandi Suðuroyartunlinum, tó at eg havi ávarað um at gera ov stór inntriv í økið kring Sand . Haldi sjálvur erliga sagt, at eg havi verið meiri pro-Sandoy enn anti-Suðuroy. Áhugavert er, at...

Lítla fjórðingsøldin við Høgna Hoydal sum formanni broytti Tjóðveldi fullkomiliga. Mynd: Wikimedia Commons Tjóðveldi - áður Tjóðveldisflokkurin - hevur eitt rættiliga serstakt navn, ið kundi bent á, at talan er um ein nationalistiskan flokk. Tjóð merkir jú natión, og sostatt merkir tjóðveldi í grundini “nationalt ræði”. Men á donskum nevnist flokkurin Republikanerne og á enskum bert Republic . Man kundi tá trúð, at talan var um ein republikanskan flokk, men hóast flokkurin partvíst er republikanskur - m.a. ímóti kongshúsinum, er hetta ikki høvuðstýdningurin handan floksnavnið. Heldur snýr tað seg um at tjóðin skal valda sær sjálvari, vera ein sjálvstøðug republikk. So langt so gott. Trupulleikin er bara, at republikk eitur ikki tjóðveldi á føroyskum, men lýðveldi.  Kring Europa er í løtuni ein risastór tjóðskaparbylgja - ein nationalistisk bylgja. Nationalkonservativir og nationalpopulistiskir flokkar vaksa seg stórar í Svøríki, Bretlandi, Týsklandi, Frankaríki, Italia - ja, í f...

Ein av stóru trupulleikunum í kjakinum um tilflytarar er, at føroyingar hava lyndi at síggja niður á hesi fólk. Tey verða ikki møtt við tí viðurkenning, tey hava uppiborið. Her hugsi eg ikki um rasismu og slíkt, men um ta líkasælu, ið nógvir tilflytarar verða møttir við í Føroyum.  Stundum síggjast meiningar sum, at “talan er bara um fremmandaarbeiðarar ið koma higar at gera eitt arbeiði, og fara so avstað aftur” , fylgt av, at “eingin orsøk er til at integrera teir, tá teir ikki verða verandi” og “tey eru tí bara tíðaravmarkað her. Hví skulu vit so brúka pengar uppá at integrera teir, áðrenn teir fara heim aftur?” Hesar fatanir hava lyndi til at redusera hesi menniskju til arbeiðsmegi, tvs. ein framleiðslufaktor (labour á enskum), ið saman við rávørum, framleiðslutólum v.m. skulu fáa “føroysku framleiðslumaskinuna” at koyra. Tá ið tørvur ikki er á arbeiðsmegini longur, verður hon send av landinum aftur.  Ein “brug og smid væk” -hugburður mótvegis menniskjum.  Tilflytar...

Sirið Stenberg, landsstýriskvinna, skal svara fyrispurningi frá Bárði á Lakjuni um tilflytarar. Mynd: Wikimedia Commons Talið á tilflytarum til Føroya er økt munandi seinastu árini. Tøl frá Hagstovuni fyri ríkisborgaraskapin hjá íbúgvum Føroya vísa, at síðani Fast Track-skipanin kom í gildi á heysti 2021 , er verulig gongd komin á tilflytingina úr londum uttanfyri Europa. Talið á tilflytarum úr Europa og Norðurlondum hevur annars staðið nøkulunda í stað seinastu árini. Lutfalsliga talið á donskum ríkisborgarum í Føroyum er tískil í minking. Í farnu øld lá hetta talið oman fyri 99%, men nú eru vit niðri á 93,6%. Føroyar eru sostatt væl á veg at gerast multikulturellar.   Bárður á Lakjuni, løgtingsmaður fyri Fólkaflokkin, hevur nú reagerað hvassliga upp á hesa gongd, og tí hevur hann sett landsstýriskvinnuni Sirið Stenberg nakrar spurningar , ið skulu svarast. Talan er um ein §52a-fyrispurning, og sambært heimasíðuni hjá Løgtinginum skal hann svarast innan 31. januar í ár. Tað ...

So leingi tú í búri tínum kúrdi og droymdi tínar dreymar vítt um heim. Á pinni tínum kropin, syrgin stúrdi dagdroymandi um gleði og um gleim. Men knappliga tú merkti okkurt henda: títt búr varð skakað - opin stóð nú grind. So skjótt, óvæntað tíðir kunnu venda. Tú merkti undir veingjum frælsisvind. Tú fleyg úr tínum búri - frælsur, fríur. Tú slitið hevði tykistrælabond. Flótt fjaðrar tínar kíndi vindur blíður - bar dreymar um at vitja heimsins lond. Í búrinum hvønn dag tú fekk títt fóður, og vatn hvønn dag rann frískliga í bað. Av vælveruni gjørdist tú tó móður. Tú heldur vildi kvøða frælsislag. Hvør var tað so, tær veitti frælsisløtu? Hvør var tað so, tær vilja gav og vón? Vónandi tú neyt ta kenslu søtu, nú brátt tú tikin vart av kattaklóm. Á Kypros, januar 2026 (Hendan yrking er skrivað sum ein allegorisk viðmerking til støðuna í Rikisfelagsskapinum í løtuni.) Sí eisini: Arktis verður nýtt vakstarøki Vitlíkismynd: Copilot

Mynd: Løgtingið.  Sambandsflokkurin hevur í mun til aðrar flokkar verið eyðkendur við munandi størri stabiliteti. Aðrir flokkar hava verið merktir av floksskiftum, úrmeldingum, útihýsingum og enntá fraktionering og útbrótaraflokkum. Serliga á sjálvstýrisveinginum hevur fraktionering verið útbreidd. Fólk hugsa ikki so nógv um, at flestu flokkarnir onkursvegna eru sprotnir úr “Gamla Sjálvstýrisflokkinum”. Fólkaflokkurin spratt umvegis Vinnuflokkin úr Sjálvstýrisflokkinum, og leiddi síðani til Framburðsflokkin, ið gjørdist rótin til kristiligu flokkarnar. Tjóðveldi spratt úr bæði Sjálvstýri-, Fólka- og Javnaðarflokkinum, vegna ónøgdina við, at fólkaatkvøðuúrslitið í 1946 ikki varð fylgt. Eisini Framsókn er ein beinleiðis avleggari frá Fólkaflokkinum.  Eisini Javnaðarflokkurin hevur havt avbjóðingar við vargum, úrmeldingum og útihýsingum, og størsta bakkastið var, tá ið fleiri javnaðarfólk fóru upp í Verkamannafylkingina í 90’unum. Graml hevur leingi verið um at gera ein líkn...