Sámal Sunnudag

Klaksvík. Mynd: Needpix Klaksvík og Fuglafjørður hava nógv til felags. Bygdirnar gjørdust báðar stórar av fiskivinnuni og høvdu sína stórleikatíð umleið samstundis. Stórur munur er tó á støddini í dag, eins og Klaksvík framvegis er miðstaður í sínum øki, ímeðan Fuglafjørður er útjaðaragjørdur, hóast hann áður var miðstaður í Eysturoynni. Útjaðaragerð merkir tíverri samstundis av-tænastugerð. Umframt hetta - og partvíst tessvegna - hava býarmenningarnar verið sera ymiskar seinastu árini. Sera grovt kann sigast, at ímeðan Klaksvík miðvíst hevur flutt ídnaðin úr miðbýnum og givið pláss til tænastu- og vitanarvirksemi, hevur Fuglafjørður miðvíst flutt ídnað inn í býin og flutt (og mist) tænastu- og vitanarvirksemi úr býnum. Framvegis er nakað av tænastuvirksemi í Fuglafirði, men vitanarmiðdepilin er úti á Kambsdali. Sigast skal tó, at tað hóast alt er frægari at hava vitanararbeiðspláss í kommununi enn als ikki at hava vitanararbeiðspláss. Men hvat viðvíkur sjálvum kjarnubýunum Klaksvík og...

Fólkaflokkurin og Sambandsflokkurin hava munandi betri umboðan kring landið enn Javnaðarflokkurin og Tjóðveldi. Smáu ringarnir eru eykavald. Rammaðu ringarnir eru landsstýrifólk. Bústaðarupplýsingarnar eru frá formligu valevnalistanum . Nógv hevur verið tosað um, at Fólkaflokkurin valdi Jacob Vestergaard fram um Elsebeth Mercedes Gunnleysdóttir, tá ið landsstýrisfólk skuldi setast. Hetta hóast Elsebeth fekk nakað fleiri atkvøður enn Jacob og ynskti at sleppa í Landsstýrið. Eitt atlit, ið to sannlíkt hevur tikið, er at hann ikki vildi hava tvey landsstýrisfólk úr Norðuroyggjum. Harumframt merkir valið av Jacob Vestergaard til landsstýrismann, at nýggja landsstýrið nú er umboðað í nærum øllum økjum landsins - undantikið Sandoynni. (Tó kemur heimasandsmaðurin Kristian Krog Hentze á Løgting sum eykamaður fyri Fólkaflokkin).  Í øðrum samgonguflokki - Javnaðarflokkinum - tóku tey als eingin atlit til økisliga umboðan í landsstýrinum. Tey kundu havt valt Súsonnu Berholdsen fram um Ma...

Í nøkur ár hevur verið stríð millum Føroya Bjór og Klaksvíkar kommunu, ið týðiliga hava ymiskar fatanir av menningini av Klaksvíkar miðbýi. Klaksvík var í farnu øld ein ídnaðarbýur, men er seinastu árini umbroyttur til ein tænastu- og vitanarbý. Hóast hetta eru nógvir klaksvíkingar uppvaksnir í ídnaðarsamfelagnum og hava tí ikki skilt, hvussu nógv Klaksvík er broytt upp á lutfalsliga stutta tíð.  Føroya Bjór er staðsett í miðbýnum í Klaksvík, og tað er ein greið feilstaðseting. Eitt framleiðsluvirki hoyrir ikki heima í miðbýnum, men átti at verið staðsett í útjaðaranum av býnum - ella uttan fyri býin. Í farnu øld vóru onnur framleiðsluvirki í miðbýarbeltinum millum Borðoyarvík og Vágna, men hesi eru antin givin ella umbroytt til tænastuvirksemi. Eftir stendur Føroya Bjór sera malplaserað millum kirkju, mentanarhús, matstovur, apotek, hotell og ymiskt annað tænastuvirksemi. Á kortinum havi eg litað Føroya Bjór reytt fyri at vísa staðsetingina. Aðrir vinnubygningar eru litaðir violet...

Kristindómurin hevur givið okkum nógvar halgidagar. Halgi-, merki- og sunnudagar eru arvasilvur, ið vit ikki mugu spæla okkum av hendi av verðsligum grammleika. Mynd; Wikimedia Commons Páskadagarnir eru nú farnir um bak, og vanliga lívið er farið í gongd aftur - fyri fyrst. Tí tað koma jú fleiri aðrir halgi- og merkidagar hesa komandi tíðina. Páskatíðin hevur sjálvandi fyrst og fremst eitt andaligt innihald, men harumframt gevur hon eisini eitt frírúm frá áhaldandi “hamstarahjólinum”, ið ger lívið til ein meldur av framleiðslu og forbrúki. Hetta “modernaða” lívið hevur givið okkum nógv, men hevur eisini tikið onnur virði frá okkum. Tí er hugaligt við fimm samanhangandi frídøgum, har vit /flest) øll kunnu hava frí - samstundis! Tí tað hevur týdning, at vit ikki bara hava sundurpettaða frítíð her og har, men eisini hava nakrar dagar og tíðarskeið í árinum, har frítíðin er felags.  Í einum kalendarastýrdum arbeiðsmarknaði verður frítíðin løgd eftir tørvi, ella tá ið tað passar til arb...

Mynd: Vectorportal og Wikimedia Commons Rumblið í Sambandsflokkinum í sambandi við fosturtøkumálið í vetur førdi við sær, at fleiri valevni meldaðu seg út. Edva Jacobsen og Áron Vest tóku seg úr flokkinum tíðliga í november, og eftir at málið varð samtykt takkaði Sámal Hanni Lognberg eisini fyri seg. Hann skrivaði í tíðindaskrivi soleiðis : “Avgerðin kemur í kjalarvørrinum av, at ein løgtingslimur fyri Sambandsflokkin hevur verið við til at leggja fram uppskot um fría føsturtøku – eitt uppskot, sum Løgtingið samtykti í gjár. / Uppskotið fekk meiriluta á tingi, av tí at tveir tinglimir hjá Sambandsflokkinum atkvøddu fyri. - Slíkum vil eg ikki vera ein partur av.” Sámal Hanni fór tó ikki úr politikki, men fór í staðin upp í Miðflokkin, ið betri hóskar til hansara kjarnuvirði, ið m.a. siga, at “lívið er frá Gudi givið og er heilagt frá gitna til grøv.” Síðani hava nøkur onnur sambandsfólk meldað seg úr flokkinum, eins og Jaspur Langgaard og Magnus Rasmussen eru givnir í politikki. Tað ey...

Dennis Holm, Djóni Nolsøe Joensen og Eirikur í Jákupsstovu. Myndir: Wikimedia og Løgtingið. Landsstýris-effektin er ein fatan av, at um politikarar koma í Landsstýrið, fáa teir eina størri eksponering og kunnu tí sannlíkt fáa eitt enn betri úrslit komandi val. Men hendan effektin vísir seg at vera svikalig. Á løgtingsvalinum 26. mars ruku trý landsstýrisfólk úr Løgtinginum.  Djóni Nolsøe Joensen fekk bert 203 atkvøður í mun til 495 til seinasta val. Hann hevur ikki roynst serliga væl í sínum landsstýrissessi, hóast hann sera ambitiøsur umkalfatraði miðfyrisitingina við stovnseting av BUMR. Hann seldi skinnið, áðrenn bjørnin varð skotin, tá ið hann lovaði løn undir útbúgving - uttan fígging. Og so var tað málið við klædnaatstøðingunum á Glasi. Seinastu tíðina av samgonguskeiðnum endaði hann eisini sum kastibløka í málinum um fosturtøkumálið. Tað hevur helst kostað honum dýrt, at hann valdi landsstýrissessin fram um etiska prinsippið.  Dennis Holm fekk eisini eitt skuffandi úrsl...