Sámal Sunnudag

“Eg ynski at styrkja sambandið við lokafeløgini, lurta meiri og arbeiða tættari saman, og eg fari sjálvur at leggja meiri orku í tað arbeiðið frameftir.” Aksel V. Johannesen.  Mynd: Wikimedia Commons Soleiðis segði Aksel V. Johannesen í formanstøðuni á landsfundi Javnaðarfloksins farna vikuskifti. Hetta er kærkomið, tí sum eg vísti á undanfarna sunnudag hevur Javnaðarflokkurin trupult við at koma út um Havnina og Tvøroyri - klassisku javnaðarháborgirnar. Flokkurin hevur mist sítt tak á Landnyrðingaføroyum, og hetta er neyðugt at broyta, um flokkurin aftur vil gerast løgmansflokkur. Til hetta er neyðugt ikki bert at styrkja sambandið við lokalfeløgini, men eisini at styrkja lokalfeløgini, soleiðis at tey aftur gerast berandi súla í flokkinum. Eins og hinir stóru flokkarnir fylgja lokalfeløgini gomlu valdømismørkunum. Undantikið er Suðuroyggin ið er býtt í tvey lokalfeløg . Hesaferð fekk Suðuroyar syðra javnaðafelag einki fólk valt á ting , ið má sigast at vera ein skelk ur fy ri f...

Fólkaflokkurin og Sambandsflokkurin hava munandi betri umboðan kring landið enn Javnaðarflokkurin og Tjóðveldi. Smáu ringarnir eru eykavald. Rammaðu ringarnir eru landsstýrifólk. Bústaðarupplýsingarnar eru frá formligu valevnalistanum . Nógv hevur verið tosað um, at Fólkaflokkurin valdi Jacob Vestergaard fram um Elsebeth Mercedes Gunnleysdóttir, tá ið landsstýrisfólk skuldi setast. Hetta hóast Elsebeth fekk nakað fleiri atkvøður enn Jacob og ynskti at sleppa í Landsstýrið. Eitt atlit, ið to sannlíkt hevur tikið, er at hann ikki vildi hava tvey landsstýrisfólk úr Norðuroyggjum. Harumframt merkir valið av Jacob Vestergaard til landsstýrismann, at nýggja landsstýrið nú er umboðað í nærum øllum økjum landsins - undantikið Sandoynni. (Tó kemur heimasandsmaðurin Kristian Krog Hentze á Løgting sum eykamaður fyri Fólkaflokkin).  Í øðrum samgonguflokki - Javnaðarflokkinum - tóku tey als eingin atlit til økisliga umboðan í landsstýrinum. Tey kundu havt valt Súsonnu Berholdsen fram um Ma...

Dennis Holm, Djóni Nolsøe Joensen og Eirikur í Jákupsstovu. Myndir: Wikimedia og Løgtingið. Landsstýris-effektin er ein fatan av, at um politikarar koma í Landsstýrið, fáa teir eina størri eksponering og kunnu tí sannlíkt fáa eitt enn betri úrslit komandi val. Men hendan effektin vísir seg at vera svikalig. Á løgtingsvalinum 26. mars ruku trý landsstýrisfólk úr Løgtinginum.  Djóni Nolsøe Joensen fekk bert 203 atkvøður í mun til 495 til seinasta val. Hann hevur ikki roynst serliga væl í sínum landsstýrissessi, hóast hann sera ambitiøsur umkalfatraði miðfyrisitingina við stovnseting av BUMR. Hann seldi skinnið, áðrenn bjørnin varð skotin, tá ið hann lovaði løn undir útbúgving - uttan fígging. Og so var tað málið við klædnaatstøðingunum á Glasi. Seinastu tíðina av samgonguskeiðnum endaði hann eisini sum kastibløka í málinum um fosturtøkumálið. Tað hevur helst kostað honum dýrt, at hann valdi landsstýrissessin fram um etiska prinsippið.  Dennis Holm fekk eisini eitt skuffandi úrsl...

Um Sjálvstýri røkkur upp um tinggáttina, kann tað hótta eina møgulig AB-samgongu. Mynd: Copilot. Fyri nøkrum vikum síðani stóð Fólkaflokkurin til at fáa 12-13 tinglimir í veljarakanningum. Síðani valið varð útskrivað, er tað tó gingið skeivan veg í veljarakanning hjá Spyr.fo 12. Mars stendur Fólkaflokkurin bert til at fáa 10 tinglimir - enntá upp á næstytsta brøk.  Heldur ikki gongur væl hjá Sambandsflokkinum, ið fær 7 tinglimir, men upp á allarytsta brøk. Sostatt er tað sera ivasamt, um Fólkaflokkurin og Sambandsflokkurin einsamallir kunnu fáa einsamalla meirilutasamgongu, tí hóast nýggjasta kanningin gevur 17 tinglimir, er hetta sera tætt upp á 15 tinglimir, um man kannar desimalarnar. Í tí føri hevði ein slík samgonga verið noydd at tikið antin Miðflokkin ella Framsókn við í samgonguna. Ikki tí; annar tinglimurin hjá Miðflokkurin er alt annað enn tryggur sambært kanningini. Meðan tað gongur niður á bakka hjá Fólkaflokkinum, gongur tað hinvegin uppeftir hjá Sjálvstýri, ið snávað...

Hesi eru millum kendu andlitini, ið ikki verða at síggja á Løgtingi eftir komandi val. Myndir: Wikimedia Commons og Løgtingið. Tað er undranarvert at lesa tíðindi í hesum døgum. Sera nógvir sitandi løgtingslimir og fyrrverandi valevni hava lagt kongin og ætla sær nú okkurt annað enn løgtingsarbeiðið.  Í Sambandsflokkinum eru Jaspur Langgaard, Magnus Rasmussen og Frimodt Rasmussen givnir, umframt onnur valevni á tí meiri kristinkonservativa bógnum. Í Javnaðarflokkinum er umvent. Her eru Ingilín D. Strøm og Uni Holm Johannesen givin, og flokkurin tykist fara eitt fet til høgru. Eisini frættist, at Henrik Old nú eisini gevst í politikki,- ein hin seinasti javnaðarmaðurin av gamla slagnum. Hetta er merkisvert, tí um Sambandsflokkurin fer eitt fet til vinstru og Javnaðarflokkurin eitt fet til høgru so møtast teir mest sum á miðjuni. Miðjan er søguliga staðið, har Sjálvstýri hevur verið heimahoyrandi, men við teimum útspølum, flokkurin er komin við higartil, sær tað mestur út sum, at Sjá...

Ingilín-gølan var ein hin myrkasta løtan í farna valskeiði. Nú hevur Ingilín valt ikki at stilla uppaftur. Mynd: Løgtingið Eg skrivaði í vikuskiftinum bloggin Spæl fyri gallarínum - ráðagerðin, ið elvdi til nýval , har eg viðgjørdi hendingarnar, ið leiddu upp til samgonguslitið í farnu viku. Summi hava hartað meg fyri at brúka heldur harða orðið ráðagerð, men hetta er tíverri veruleikin. Tað ringasta er, at hetta als ikki er fyrstu ferð, at samgongan hevur brúkt svikaráð til at fáa sín vilja ígjøgnum. Vit sóu tað m.a., tá ið fosturtøkumálið kom ígjøgnum í fjør . Summi minnast kanska eisini Ingilín-málið í 2024. Fólkaflokkurin skal heldur ikki vaska seg ov reinan, tí hvør minnist ikki rokið í 2021, tá ið hann sendi tvey landsstýrisfólk í Tingið fyri at fáa Anniku Olsen úr tinginum?  Í 2021 lá Fólkaflokkurin nærum líka lágt sum Javnaðarflokkurin liggur nú. Hann hevði oytt sítt trúvirði burtur, men árið eftir fekk Fólkaflokkurin nýggjan formann , og nú er púra vent í holuni. Fólkaflo...

  Í farnu viku sóu vit løgmann og løgtingsforkvinnuna - landsins ovastu embæti - taka seg saman at lumpa Framsókn. Tað er ikki ólógligt, men heldur ikki vakurt at skoða. Myndir: Wikimedia Commons og Løgtingið. Vit vóru í farnu viku vitni til ein heldur ódámligan sjónleik - fyri ikki at siga glantrileik. Hóast politikarar royndu sum frægast at halda maskuni, er tó sera sannlíkt, at fittur partur av teimum vistu nøkulunda av, hvat gekk fyri seg handan leiktjøldini. At nýval í verki (les: hægst sannlíkt) varð útskrivað, tá ið Bjørt Samuelsen býtti um upp á raðfylgjuna av pensjónsaldurs- og Suðuroyartunnils-málunum, er heilt greitt. Øll, ið vildu vita tað, vistu tað tá. At løgtingsforkvinnan helt upp á, at tað var rein tilvild, var reint spæl fyri gallarínum.  At løgtingsforkvinnan og løgmaður vóru saman um gongdina hetta komandi samdøgrið, er eisini púra opinlýst. Og fleiri onnur vóru sjálvandi vitandi um hetta. Ivin stendst einans um, nær ráðagerðin byrjaði. Byrjaði tað eftir a...

Ingilín er javnaðartinglimurin, ið hevði torførast við at atkvøða fyri at hækka pensjónsaldurin.  Tað var áhugavert at síggja atkvøðubýtið í stórmálunum í Løgtinginum í gjár. Málið um hækking av pensjónsaldrinum endaði 16-15. Einasti samgongulimur, ið atkvøddi ímóti, var Liljan Weihe, ímeðan seinastu tvær atkvøðurnar vórðu clearaðar. Í málinum um Suðuroyartunnilin gjørdist úrslitið 23-1-7. Erling Eidesgaard atkvøddi blankt og Liljan Weihe atkvøddi ímóti. Hetta var ikki óvæntað. Tað áhugaverda er heldur, at meirilutin av Framsókn eisini atkvøddi ímóti: bæði Bjarni K. Petersen og Karlot Hergeirsson trýstu á reyða knøttin, ímeðan Hanna Jensen atkvøddi fyri. Man kundi trúð, at Framsókn fór at geva Javnaðarflokkunum sín fulla og hjartaliga stuðul, eftir at Javnaðarflokkurin hevði brúkt sera nógva orku upp á at “yvirtala” sínar tinglimir í málinum um pensjónsaldur. Hetta endaði so við, at allir javnaðartinglimir atkvøddu fyri báðum málunum, eisini Ingilín Strøm, ið annars hevur veri...