Sámal Sunnudag

  Eg gjørdist bæði illur og keddur, tá ið eg leygarmorgun sá myndirnar av brennandi ráðhúsinum í Limoges. Mítt frankofila hjarta bløðir av at síggja skilið í forfedranna landi. At fólkaræðið er í vanda, hevur leingi verið eyðsýnt, men at brenna eitt ráðhús niður er eitt beinleiðis og symbolskt álop á franska fólkaræðið. Frankaríki er vorðið eitt sera polariserað samfelag, har vinstravíðgongd og høgravíðgongd seta dagsskránna og har Emmanuel Macron forseti situr hendur í favn og lítið annað fær gjørt enn at bíða eftir forsetavaliinum í vár.  “Eitt spøkilsi gongur ígjøgnum Europa; kommunismunnar spøkilsi”. Soleiðis byrjar Karl Marx Kommunistiska Manifestið. Í hesum halloween-tíðum ganga fleiri grýlur ígjøgnum Europa: kommunisman og fascisman, umframt fleiri aðrar líknandi harðrendar hugsjónir ílætnar sum flokkar ella áhugabólkar. Roynt hevur verið at ignorera teir, halda teir uttan fyri ávirkan, enntá at draga teir í rættin, men hvørja ferð koma teir enn máttmiklari aftur. Í Fra...

Myndir: Wikimedia Commons “Tað er eitt óheppið signal at senda, at tá vit fremja bygnaðarbroytingar, so bakkar Fólkaflokkurin út”. Soleiðis segði Bárður á Steig Nielsen við In.fo eftir at hann hevði fingið kontraboð frá løgmanni um, at sendistovan í Tel Aviv ikki skuldi avtakast hóast alt. Eftir mikið rumbul í baklandinum og trýst frá Miðflokkinum, valdi løgmaður at seta uttanríkisráðharran upp á pláss , og tað er ikki smávegis, tí Bárður á Steig Nielsen er bæði formaður Sambandsfloksins og fyrrverandi løgmaður. Er talan so um eitt óheppið signal? Ja, tað ávirkar samgongustevið, sonevndu “kemiina” millum flokkar og lyklapersónar í samgonguni, og tað kann fáa avleiðingar, sum tíðin gongur. Harumframt undirminerar hetta spariætlanirnar og bygnaðarbroytingar, sum samgongan hevur sett á dagsskrá, og hetta kostar á trúvirðiskontuni. Men fyri Fólkaflokkin er hetta annars eitt heppið signal at senda sínum veljarum, tí flokkurin bæði vísir handlikraft mótvegis Sambandsflokkinum og markerar e...

" Ideologi er noget bras" segði Poul Schlüter statsministari á sinni. Hesi orð hava sjáldan verið sannari enn í dag, nú hugsjónir í alsamt størri mun verða settar upp ímóti hvørjum øðrum uttan stórvegis atlit til veruleikan. Undir kalda krígnum, tá ið Schlüter floygdi hesi orð, høvdu hugsjónir hóast alt eitt sterkt býtispolitisk kjølfesti, men í dag eru tær alsamt meiri konstrueraðar og veruleikafjarar. Vit hoyra javnan vinstravend ákæra høgravend og høgravend ákæra vinstravend, ofta við strámansargumentum heldur enn faktuelt grundaðum argumentum. Av hesi orsøk hava báðir partar lyndi til at førka seg burtur frá veruleikanum og leita niður í alskyns haruholur. Her eru nøkur dømi: Vinstravend ynskja at niðurbróta tjóðskaparliga samleikan og samanhangsmáttin við at skifta tjóðskaparligan stoltleika út við sjálvshatur og sjálvsatfinningar. Hinvegin reagera tey høgravendu við ógvusligari nationalismu, sjálvsgleði og sjálvshálovan.  Vinstravend ynskja at gera søguna til eina skul...

Fólkaflokkurin og Sambandsflokkurin hava munandi betri umboðan kring landið enn Javnaðarflokkurin og Tjóðveldi. Smáu ringarnir eru eykavald. Rammaðu ringarnir eru landsstýrifólk. Bústaðarupplýsingarnar eru frá formligu valevnalistanum . Nógv hevur verið tosað um, at Fólkaflokkurin valdi Jacob Vestergaard fram um Elsebeth Mercedes Gunnleysdóttir, tá ið landsstýrisfólk skuldi setast. Hetta hóast Elsebeth fekk nakað fleiri atkvøður enn Jacob og ynskti at sleppa í Landsstýrið. Eitt atlit, ið to sannlíkt hevur tikið, er at hann ikki vildi hava tvey landsstýrisfólk úr Norðuroyggjum. Harumframt merkir valið av Jacob Vestergaard til landsstýrismann, at nýggja landsstýrið nú er umboðað í nærum øllum økjum landsins - undantikið Sandoynni. (Tó kemur heimasandsmaðurin Kristian Krog Hentze á Løgting sum eykamaður fyri Fólkaflokkin).  Í øðrum samgonguflokki - Javnaðarflokkinum - tóku tey als eingin atlit til økisliga umboðan í landsstýrinum. Tey kundu havt valt Súsonnu Berholdsen fram um Ma...

  Í farnu viku sóu vit løgmann og løgtingsforkvinnuna - landsins ovastu embæti - taka seg saman at lumpa Framsókn. Tað er ikki ólógligt, men heldur ikki vakurt at skoða. Myndir: Wikimedia Commons og Løgtingið. Vit vóru í farnu viku vitni til ein heldur ódámligan sjónleik - fyri ikki at siga glantrileik. Hóast politikarar royndu sum frægast at halda maskuni, er tó sera sannlíkt, at fittur partur av teimum vistu nøkulunda av, hvat gekk fyri seg handan leiktjøldini. At nýval í verki (les: hægst sannlíkt) varð útskrivað, tá ið Bjørt Samuelsen býtti um upp á raðfylgjuna av pensjónsaldurs- og Suðuroyartunnils-málunum, er heilt greitt. Øll, ið vildu vita tað, vistu tað tá. At løgtingsforkvinnan helt upp á, at tað var rein tilvild, var reint spæl fyri gallarínum.  At løgtingsforkvinnan og løgmaður vóru saman um gongdina hetta komandi samdøgrið, er eisini púra opinlýst. Og fleiri onnur vóru sjálvandi vitandi um hetta. Ivin stendst einans um, nær ráðagerðin byrjaði. Byrjaði tað eftir a...

Ingilín er javnaðartinglimurin, ið hevði torførast við at atkvøða fyri at hækka pensjónsaldurin.  Tað var áhugavert at síggja atkvøðubýtið í stórmálunum í Løgtinginum í gjár. Málið um hækking av pensjónsaldrinum endaði 16-15. Einasti samgongulimur, ið atkvøddi ímóti, var Liljan Weihe, ímeðan seinastu tvær atkvøðurnar vórðu clearaðar. Í málinum um Suðuroyartunnilin gjørdist úrslitið 23-1-7. Erling Eidesgaard atkvøddi blankt og Liljan Weihe atkvøddi ímóti. Hetta var ikki óvæntað. Tað áhugaverda er heldur, at meirilutin av Framsókn eisini atkvøddi ímóti: bæði Bjarni K. Petersen og Karlot Hergeirsson trýstu á reyða knøttin, ímeðan Hanna Jensen atkvøddi fyri. Man kundi trúð, at Framsókn fór at geva Javnaðarflokkunum sín fulla og hjartaliga stuðul, eftir at Javnaðarflokkurin hevði brúkt sera nógva orku upp á at “yvirtala” sínar tinglimir í málinum um pensjónsaldur. Hetta endaði so við, at allir javnaðartinglimir atkvøddu fyri báðum málunum, eisini Ingilín Strøm, ið annars hevur veri...

Súsanna Bertholdsen settir Sirið Stenberg fyrispurning um óheftnið hjá Kringvarpinum. Mynd: Løgtingið Kringvarpið hevur seinastu árini gjørt nógv tíðindainnsløg, fleiri dokumentarsendingar og kjaksendingar um Suðuroyartunnilin, umframt skrivað nógvar greinar um evnið. Ikki allir suðuroyingar hava verið nøgdir við hetta arbeiði, tí teir meta, at slagsíða hevur verið í viðgerðini. Onkur viðmerkjari á fjasbókini hevur enntá sæð hetta sum eina samansvørjing ímóti Suðuroynni - lat tað fara...  Ført hevur verið fram, at tað sum oftast eru tað tey, sum eru ímóti ætlanini, sum eru sloppin fram at mikrofonunum. Sigast skal, at eg sjálvur eri sloppin fram at mikrofonini í Kringvarpinum, eins og eg havi verið á forsíðuni í Sosialinum í hesum sambandi. Haldi tó ikki, at eg havi verið serliga negativur viðvíkjandi Suðuroyartunlinum, tó at eg havi ávarað um at gera ov stór inntriv í økið kring Sand . Haldi sjálvur erliga sagt, at eg havi verið meiri pro-Sandoy enn anti-Suðuroy. Áhugavert er, at...

Poul Michelsen: Mynd: Wikimedia Commons “Tað var serliga málið um fría fosturtøku fram til 12. viku, ið fekk Sólvit Nolsøe at stinga í sekkin. Hann kundi ikki góðtaka, at Framsókn kravdi av sær, at hann skuldi vera fyri tí málinum. Men við at taka seg úr politikki gerst Sólvit E. Nolsøe at síggja til tungan á vágskálini fyri, at fosturtøkumálið eftir øllum sólarmerkjum verður samtykt við smalast møguliga meiriluta, 17-16.” Soleiðis skrivar Jóhann Lützen, blaðstjóri á Norðlýsinum í grein 1. Oktober. Sama dag hevur Sámal Petur í Grund, formaður Sjálvstýris viðmerking í sama blaði, “Tí fellur tað mær fyri bróstið, at aktuellu umstøðurnar, har tingmaður leggur tingsessin frá sær og letur varðamanninum tingsessin, førir til at mál sum júst er vigað av á vekt fólkaviljasins og fallið, verður lagt fram aftur. / Er tað at virða fólkaræði?  Ella skeiklar tað viljan í fólkaræðinum?” Hetta nemur við nakað rættiliga relevant, nevniliga at varafólk fyri tingfólk ofta als ikki hava somu linju su...