Sámal Sunnudag

Mynd lænt frá heimasíðuni Vestmannatunnilin.fo   Føroyingar gevast ongantíð at tosa um tunlar, tykist. Suðuroyartunnil, Sandvíkartunnil, Skúvoyartunnil, Sandstunnil, Miðvágstunnil, Sandavágstunnil, Tjørnuvíkartunnil, Gjáartunnil, Gøtudalstunnil, Oyndafjarðartunnil, Kalsoyartunnil, ja og so sjálvandi eisini Vestmannatunnil. Ynskilstin er langur, og tað er greitt, at slíkar íløgur mugu raðfestast, tí at ráð og umstøður eru ikki at gera alt um eina leið. Skulu tunlar gerast, er neyðugt at viðgera linjuføringar út í æsir, tí vit hava í fleiri førum sæð, at tunlar eru gjørdir við suboptimalari farleið - meiri um hetta eina aðru ferð. Ofta merkir ynskið um at stytta tunnilin, at samfelagsnyttan verður minni, enn hon annars hevði verið. Harumframt merkir ein stytri tunnil, at aðrar atknýttar íløgur verða tað dýrari, bæði í bygging og rakstri.  Higartil hevur kjakið snúð seg um at gera Vestmannatunnil antin til Kvívíkar ella til Leynar, men eisini eru tankar frammi um at gera eina alt...

Í morgin gongur leiðin til Barcelona. Eg havi verið har nakrar ferðir áður, men hesaferð verður farið við einum miðnámsflokki, og tað var ikki torført at seta eitt sera áhugavert programm saman, tí Barcelona hevur so nógv at bjóða, at tú ikki kanst annað enn verað imponeraður, um tú vitjar býin fyrstu ferð. Stórir partar av Barcelona eru sum at ganga í einum listarverki við alskyns arkitektoniskum hæddarpunktum, og harumframt er býurin av sonnum ein kulinariskur høvuðsstaður.   Men har er ein slanga í paradísi, og tað eru vit sjálvi, ið ferðast til býin. Hóast matmentanin í Barcelona er tiltikin, eru bæði matstovur, handlar og marknaðir nú tilbúnir at tæna ferðafólkum, heldur enn fastbúgvandi. Tað merkir, at autenciteturin hvørvir og alsamt størri partur av býnum umskapast til “ferðafólkafellur” (tourist traps) eyðkend av høgum prísum, tinganestum, grab’n’go-búðum, ferðabólkum og øðrum, ið eyðkennir ferðavinnuna. Dømi um hetta er “Mercat de la Boqueria” beint við rambluna, ið ...

Í nøkur ár hevur verið stríð millum Føroya Bjór og Klaksvíkar kommunu, ið týðiliga hava ymiskar fatanir av menningini av Klaksvíkar miðbýi. Klaksvík var í farnu øld ein ídnaðarbýur, men er seinastu árini umbroyttur til ein tænastu- og vitanarbý. Hóast hetta eru nógvir klaksvíkingar uppvaksnir í ídnaðarsamfelagnum og hava tí ikki skilt, hvussu nógv Klaksvík er broytt upp á lutfalsliga stutta tíð.  Føroya Bjór er staðsett í miðbýnum í Klaksvík, og tað er ein greið feilstaðseting. Eitt framleiðsluvirki hoyrir ikki heima í miðbýnum, men átti at verið staðsett í útjaðaranum av býnum - ella uttan fyri býin. Í farnu øld vóru onnur framleiðsluvirki í miðbýarbeltinum millum Borðoyarvík og Vágna, men hesi eru antin givin ella umbroytt til tænastuvirksemi. Eftir stendur Føroya Bjór sera malplaserað millum kirkju, mentanarhús, matstovur, apotek, hotell og ymiskt annað tænastuvirksemi. Á kortinum havi eg litað Føroya Bjór reytt fyri at vísa staðsetingina. Aðrir vinnubygningar eru litaðir violet...

Í vikuni frættist, at Tórshavnar kommuna hevur flestar Airbnb-búeindir fyri hvørjar 1.000 íbúgvar í øllum Norðurlondum - sambært týska hagtalssíðuni Statista. (Havnin flestar Airbnb-búeindir í Norðurlondum) Tølini vísa væl at merkja “Tórshavn + proxies”, tvs. Tórshavn og grannabygdir. Hvat hetta merkir er ógreitt. Undir øllum umstøðum liggur Havnin+ ájavnt við Reykjavíkar kommunu hvat viðvíkur Airbnb-leigumál fyri íbúgva.  Airbnb er sjálvandi ikki einasta fyritøka, ið samskipar útleigu, men hetta er hin størsta og hetta sigur nógv um hvussu útbreidd stutttíðarleiga er í ymiskum býum.  Trupulleikin við stuttíðarleigu er, at alsamt fleiri fastbúgvandi føroyingar verða tveittir út úr sínum bústøðum, tí tað loysir seg betri at leiga út til múgvandi ferðafólk ella “fasttrakkarar”. Hetta er bæði við til at skapa bústaðatrot, men trýstir samstundis prísirnar upp. Umframt hetta kann nevnast, at heilir býlingar og bygdir verða hálvgum tømdir fyri fastbúgvandi fólk, soleiðis at nærsamf...