Sámal Sunnudag

Mynd: Vectorportal og Wikimedia Commons Rumblið í Sambandsflokkinum í sambandi við fosturtøkumálið í vetur førdi við sær, at fleiri valevni meldaðu seg út. Edva Jacobsen og Áron Vest tóku seg úr flokkinum tíðliga í november, og eftir at málið varð samtykt takkaði Sámal Hanni Lognberg eisini fyri seg. Hann skrivaði í tíðindaskrivi soleiðis : “Avgerðin kemur í kjalarvørrinum av, at ein løgtingslimur fyri Sambandsflokkin hevur verið við til at leggja fram uppskot um fría føsturtøku – eitt uppskot, sum Løgtingið samtykti í gjár. / Uppskotið fekk meiriluta á tingi, av tí at tveir tinglimir hjá Sambandsflokkinum atkvøddu fyri. - Slíkum vil eg ikki vera ein partur av.” Sámal Hanni fór tó ikki úr politikki, men fór í staðin upp í Miðflokkin, ið betri hóskar til hansara kjarnuvirði, ið m.a. siga, at “lívið er frá Gudi givið og er heilagt frá gitna til grøv.” Síðani hava nøkur onnur sambandsfólk meldað seg úr flokkinum, eins og Jaspur Langgaard og Magnus Rasmussen eru givnir í politikki. Tað ey...

Gudmund Bruun (1891-1956) týddi Ver vælkomið Harrans ár til føroyskt.  Ein av mínum yndissálmum er “Ver væl komið Harrans ár!” , væl at merkja adventssálmurin #85 týddur av Gudmund Bruun við støði í Grundtvig. Hin týðingin, #532 hjá H.D. Petersen verður vanliga sungin Nýggjársdag, men leggur ikki sum hin fyrri dent á kirkjuárið. Gudmund Bruun brúkar høvið at leggja dent á Jóladag, Páskag og Hvítusunnu, ið symboliserar tríeindina í kristnu trúnni.  Sjálvur seti eg prís upp á høgtíðir. Fyri meg eru høgtíðir og aðrir merkisdagar sum andaligir sólskinsdagar í einum annars ruskutum ári. Vit hava longu lagt Adventina, Stytsta dag og Nýggjársdag aftur um okkum, og í dag - Trettanda - eru jólini av. Nógv annað er at gleða seg til: Kyndilsmessa, Føstulávint, Grækarismessa, Flaggdagur - fyri ikki at gloyma øll samanhangandi ketan av høgtíðum frá Pálmasunnudegi til og við Hvítusunnu. Hetta er ein dramatisk tíð, ið bæði er bjørt og døpur, men hetta er kjarnin í kirkjuárinum, ið gevur mei...

Jóannes Patursson í siðbundnum hami. Mynd. Wikimedia Commons Hugleiðingar gamlaárskvøld 2025 “Um nú nýggjar øldir líða, halt á somu leið várt starv!” Soleiðis byrjar Jóannes Patursson triðja og seinasta ørindi í sálminum Boðar tú til allar tjóðir , og heldur hann fram: “at vit ikki lata svíða dugnaloysi til hin arv, sum vit ervdu fedrum av;”. Hetta skal alt “tryggja føroyingunum her at byggja.” Hetta er sjálvandi skrivað í eini heilt aðrari tíð - í 1905, tá ið Føroyar framvegis vóru sera merktar av siðbundnum, kristnum siðaarvi og undir ávirkan av eini spírandi tjóðskaparkenslu. Hetta var ein tíð, tá ið siðir, kristin virði og tjóðskapur so at siga vóru ein “tríeind”; ein tíð, tá ið samfelagið hevði ein greiðan rætning, tá ið tað mesta gekk upp í eina hægri eind, tá ið framburður var eitt felags mál. Umframt Jóannes Patursson bygdu Jákup Dahl, Mikkjal á Ryggi, Símun Mikal Zachariasen, Hans Andrias Djurhuus, Jógvan Waagstein, Victor Danielsen v.fl. síni mentanaravrik á hesa tríeind. A...